Analyse: waarom stemt de VVD fractie verdeeld over nieuw te bouwen scholen in Renkum?

Afgelopen woensdag boog de Raad zich voor de derde keer over extra geld voor het nieuw te bouwen scholencomplex in Renkum, dat onderdak moet gaan bieden aan de Dr. Albert Schweitzerschool, de Dr. Jac.P. Thijsseschool en de KBS De Keijenberg (voorheen Vita Vera en Don Bosco). Uiteindelijk heeft de fractie van de VVD na het afleggen van een stemverklaring verdeeld gestemd. Bijzonder is dat de fractie in deze zeer eensgezind was. Dus dit verdient een nadere uitleg!

Waar gaat het over?
In Renkum/Heelsum willen de gemeente en de twee betrokken schoolbesturen SKOVV en PPO De Link voor vier bestaande scholen één nieuw complex bouwen naast het onlangs geopende multifunctionele centrum Doelum. Voor nieuw te bouwen onderwijsgebouwen is de gemeente verantwoordelijk. Daarvoor beschikt zij over een verordening, waarin o.a. de grootte en de beschikbare budgetten als norm zijn vastgelegd. Deze normbedragen zijn zeker de laatste jaren met (sterk) aantrekkende bouwprijzen en verzwaarde bouwregelgeving (isolatie, energieverbruik, ventilatie, herkomst en recyclebaarheid materialen) achtergebleven. Het was dan ook niet verrassend dat het college vorig jaar juni met de mededeling kwam dat de normbedragen ontoereikend zouden zijn en er aanvullend krediet vereist was. Alleen was er nog geen ontwerp...

De VVD-fractie heeft zich daar toen tegen verzet. Niet omdat wij deze tendens niet wensten te zien. Maar omdat het einde van de tendens niet in zicht was en wij voorzagen dat er nog meer nodig was. Wij stelden toen: “Maak eerst een goed plan, maar wel sober en doelmatig en als u echt weet wat het moet kosten: kom dan terug bij de Raad.”
Het College verzette zich hier hevig en met succes tegen. Volgens hen was een terugkeer in de Raad niet nodig. Een meerderheid van de Raad, met de tegenstemmen van VVD, CDA en GB, was het eens met het College. Zo was er bijna twaalf procent toegevoegd aan het budget.

Norm- en kostenoverstijgend
Lichte verbijstering maakte zich in december meester van onze fractie toen het College nog een extra krediet vroeg aan de Raad. Deze keer bijna 1,4 miljoen euro, waardoor het gebouw niet 12%, maar ruim 50% duurder is geworden. Inmiddels is er wel een ontwerp, maar nog geen aanbestedingsresultaat. In onze ogen is er geen sprake meer van een sober en doelmatig gebouw. Het gebouw is onnodig hoog, bevat meer vloeroppervlak en vooral meer volume dan de norm en de keuze om het gebouw – naast het nagelnieuwe gasgestookte zwembad – om gasloos te bouwen stuitte bij ons op onbegrip. Vooral omdat het vooral bedoeld is om het gebouw als allereerste schoolgebouw in deze gemeente te gaan koelen. Sober, doelmatig? Terwijl het gebouw in de warmste periode niet in gebruik is en al aan zeer strenge klimaat- en ventilatie-eisen moet voldoen.
Extra verontrustend is het volgens ons dat hiermee het einde nog niet in zicht is, want er moet nog aanbesteed worden en wij voorzien dat er nogmaals om kredietversterking gevraagd moet worden. En andere scholen in Doorwerth, die nog gebouwd moeten worden, zullen natuurlijk met belangstelling kijken wat ze in Renkum-Heelsum allemaal voor elkaar hebben gekregen… 

VVD-amendementen
Onze fractie heeft deze bezwaren daarom omgezet in twee amendementen. In de ene wilden wij we het aanvullend krediet verlagen met een ton, omdat er volgens zonder belangrijke wijzigingen en dus vertragingen versoberingen mogelijk zijn. In het tweede amendement wilde we de extra investering in koeling schrappen (bijna €400.000).
Door Raymond den Burger, onze woordvoerder, is bij de behandeling in de commissie en de Raad van december nadrukkelijk aangegeven dat wij deze amendementen zodanig hebben opgezet dat er geen sprake van zou zijn dat het geheel weer bij AF zou zijn. Want ook de VVD onderschrijft dat er na jarenlang praten nu wel gebouwd moet worden. Ook nu hadden wij weer de steun van CDA en GB en RZS sloot zich nu bij ons aan.

Stakende stemmen
Door de afwezigheid van een raadslid leverde de stemming over het eerste amendement een staking van de stemmen op: 11-11. Met als gevolg dat de stemming verdaagd werd naar de raadsvergadering van 31 januari. De zo ontstane pauze heeft onze fractie proberen te benutten om die ene extra stem te vinden, wetende dat er bij de fracties die het college in juni 2016 en ook nu weer steunden, toch bezwaren waren tegen de gang van zaken.
Woensdag was het zover. Met een tribune, vol met betrokkenen van de scholen, kwam ons eerste amendement in stemming en haalde het deze keer met 12 voor en 11 (D66-GL-PvdA) tegen. Maar wat bleek: de vertegenwoordiger van PRD – waarschijnlijk nog vol van het samengaan met RZS – stemde met ons mee, terwijl hij tegen wilde stemmen. Gevolg: commotie, maar de uitslag bleef staan. Daarop werd aangekondigd door de PvdA dat in de volgende raadsvergadering een motie ingediend zal worden om een ton extra ter beschikking te stellen voor deze school... Een pyrrhusoverwinning dus!
De stemming over het tweede amendement had wel de uitkomst, die te voorzien was: 11 voor en 12 tegen.

Stemverklaring
Voorafgaand aan de stemming over het raadsvoorstel zelf – dat dus eigenlijk niet verbeterd is – heeft Raymond den Burger de volgende stemverklaring namens onze fractie afgegeven:
"Het voorliggende raadsvoorstel is in de ogen van de VVD een slecht besluit. Een slecht besluit, waarvoor het college primair verantwoordelijk is, omdat het slechts een keuze tussen twee kwaden is.
Als de raad hiermee instemt stemt zij in met een aanvullend krediet en een extra krediet, waarvan de gevolgen voor de algehele onderwijshuisvesting niet te overzien zijn.
Als de raad hier niet mee instemt leidt dit in onze ogen tot een onverantwoorde vertraging voor de bouw van een school, waar de betrokken scholen en schoolbesturen al lang genoeg op hebben moeten wachten.
Onze fractie, volledig eens over de kwaliteit van dit besluit, heeft daarom besloten dat ieder van ons zijn eigen afweging zal maken bij de stemming. Dit zal leiden tot een verdeelde stemming."

De uiteindelijke stemming leidde tot instemming, naast D66, GL, PvdA en PRD, van (tandenknarsend) het CDA, RZS en van onze fractie Wouter Hoge. GB en de overige leden van onze fractie stemden tegen.